Thống kê mật độ bị sét đánh các tỉnh tại Việt Nam

Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa có hoạt động giông sét mạnh, với mật độ sét phân bố không đều theo từng vùng: khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ đạt mức cao nhất từ 15–25 lần/km²/năm, trong khi các tỉnh trung du miền núi phía Bắc và miền Trung dao động từ 5–15 lần/km²/năm

Các vùng trọng điểm giông sét

Tại Việt Nam, các khu vực có mật độ và số ngày giông sét cao nhất cả nước gồm Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai), Nam Bộ (Tây Ninh, Đồng Nai, các tỉnh miền Đông) và vùng trung du, miền núi phía Bắc (Phú Thọ, Yên Bái). Việt Nam nằm trong tâm giông châu Á – một trong ba tâm giông lớn nhất thế giới.

• Tây Nguyên: Đắk Lắk và Gia Lai dẫn đầu cả nước với mật độ sét đạt từ 20 – 25 lần/km²/năm.

• Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long: Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Phước (Phước Long cũ) có số ngày giông cao tới 110–115 ngày/năm, mật độ sét chung từ 15 – 20 lần/km²/năm.

• Trung du và Miền núi phía Bắc: Phú Thọ, Tuyên Quang, Hà Giang ghi nhận mật độ sét lớn (tại Phú Thọ lên tới khoảng 10.9 lần/km²/năm) do địa hình đồi núi và biến đổi nhiệt độ nhanh.

• Khu vực Trung Bộ: Vùng Nam Đông (Thừa Thiên Huế) từng được ghi nhận là nơi có số ngày giông lớn nhất cả nước (lên tới 119 ngày/năm), cùng các vùng trung du Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ngãi có hoạt động sét mây - đất rất mạnh vào mùa mưa bão

2. Những phương án phòng ngừa sét đánh

Các phương án phòng ngừa sét đánh hiệu quả bao gồm: trú ẩn trong tòa nhà kiên cố, lắp đặt hệ thống chống sét chủ động, và tuân thủ tuyệt đối các quy tắc an toàn khi ở ngoài trời hoặc trong nhà

Phòng ngừa khi ở ngoài trời

• Tránh xa vật cao: Không đứng dưới cây cao, cột điện, hay các vật thể kim loại như xe đạp, hàng rào sắt.

• Tìm nơi thấp: Di chuyển vào vùng đất thấp, thung lũng hoặc khu vực có cây cối thấp hơn.

• Tư thế an toàn: Ngồi thụp xuống, tay ôm cổ, nhón chân để giảm tối đa diện tích tiếp xúc với mặt đất, tuyệt đối không nằm dài trên đất.

• Tránh vùng nước: Đi ra ngay khỏi các khu vực ngập nước, ao hồ, bờ biển hoặc các vùng ẩm ướt

Phòng ngừa khi ở trong nhà

• Trú ẩn an toàn: Vào ngay các tòa nhà có lắp hệ thống chống sét đạt chuẩn.Đứng xa cửa: Tránh xa cửa sổ, cửa ra vào, ban công và các bức tường gạch ẩm ướt.

• Rút thiết bị điện: Rút phích cắm ti vi, tủ lạnh, máy tính và các thiết bị điện tử trước khi giông bão lớn xảy ra để tránh sét lan truyền.

• Không dùng nước và điện thoại: Tránh sử dụng vòi nước, bồn tắm hay điện thoại có dây (điện thoại di động chỉ dùng khi thật sự cần thiết).

Phòng chống sét bảo vệ con người và công trình

• Kim thu sét: Đặt ở vị trí cao nhất trên mái nhà để đón dòng điện từ tia sét.

• Dây dẫn sét: Làm từ cáp đồng hoặc nhôm dày, nối từ kim thu sét truyền thẳng xuống mặt đất.

• Hệ thống tiếp địa: Gồm các cọc sắt hoặc đồng cắm sâu xuống đất khô ráo để phân tán dòng điện an toàn, tránh cháy nổ

Tham khảo: Lắp thu lôi chống sét

3. Cách sơ cứu nạn nhân bị sét đánh

Khi gặp người bị sét đánh, nếu nạn nhân hôn mê thì cần kiểm tra xem còn thở hay không. Nếu ngừng thở, cần tiến hành hồi sinh tim phổi ngay lập tức.

- Đặt nạn nhân nằm ngửa.

- Tiến hành hồi sức hô hấp miệng-miệng: Lấy tay bịt mũi nạn nhân, hít một hơi thật sâu. Sau đó ngậm kín miệng của nạn nhân, thổi một hơi dài rồi buông ra để nạn nhân thở ra bình thường. Tiếp tục làm như vậy khoảng 2 lần.

- Ép tim ngoài lồng ngực: Xác định 1/3 dưới xương ức. Đặt hai tay lên vị trí vừa xác định và ép liên tục khoảng 30 lần với tần số khoảng 100 lần/phút, ép sâu khoảng 3-5cm.

- Luân phiên thổi ngạt-ép tim như vậy với tỉ lệ 2 lần thổi ngạt và 30 lần ép tim đến khi có nhân viên y tế đến hỗ trợ và có các trang thiết bị thiết yếu.

- Phải cố định cột sống cổ, lưng cho bệnh nhân trong trường hợp nghi ngờ có vết thương trên đầu hoặc vùng cổ sưng nề có máu tụ.

- Lưu ý, sau khi cấp cứu, sơ cứu, cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất.